الميرزا القمي

264

جامع الشتات ( فارسي )

براي زن هم لازم است ( 1 ) ؟ در اين نيز خلاف است ظاهر اطلاق أكثر أصحاب ، چنان كه بعض أصحاب گفته‌اند عموم است ، هر چند از ذكرى ظاهر مىشود كه ظاهر أصحاب ، اختصاص به مرد است . چنان كه از مسئله حبوه ( 2 ) ظاهر مىشود وتصريح شيخ در نهاية ومبسوط وابن براج ومحقق در شرايع وعلامه در مختلف وشهيد در دروس ولمعه لزوم قضاست از آن . ودر ذكرى هم ميل به آن كرده وعلامه اين را در مختلف اسناد به جماعت داده ودر قواعد اشكال كرده واز تحرير ، توقف ظاهر مىشود . واما قول به عدم وجوب قضا . پس آن قول ابن إدريس است واظهر قول أول است به جهت آنكه غالب اشتراك مرد وزن است در احكام ، وخصوص اخبار متقدمه ، مثل صحيحه أبى حمزه وموثقه محمد بن مسلم . وظاهر اين است كه در اخبارى كه لفظ " رجل " مذكور است از باب مثال است نه از باب تخصيص . چنان كه در ذكرى اشاره به آن كرده . اگر بگويى كه اين اخبار دلالت بر وجوب ندارد ، بلكه ظاهر آنها بيان مشروعيت است . گوييم كه قراين مقام ومعهود بودن قضا در آنچه واجب است به انضمام فهم أصحاب واستدلال ايشان مرجح اراده وجوب است ، واگر بگويى كه اين منافى است با آنچه پيش اختيار كردى در مسئله سفر كه هر گاه متمكن از قضا نشده باشد وبميرد قضاى روزه واجب نيست . وهمين اخبار را حمل بر استحباب كردى ، گوييم حمل آنها بر استحباب در صورت عدم تمكن ، منافاة با دلالت آنها بر وجوب قضا در صورت تمكن از باب تنبيه ندارد . والحاصل : از آن اخبار مستفاد مىشود ( به انضمام قراين سابقه ) وجوب قضاى ولى

--> 1 : يعنى آيا تنها عبادت به جاى مانده از مرد متوفى بايد قضا شود يا عبادت به جاى مانده زن متوفى هم بايد قضا شود ؟ - ؟ 2 : اگر وجوب قضاى عبادت پدر بر فرزند أكبر در مقابل حبوه واجب است پس قضاى عبادت مادر واجب نيست زيرا در ارث مادر حبوه نيست .